20-06-2011
Ύψος: Είναι θέμα κοινωνικής τάξης

photo

Δημοσιεύεται σε λίγες μέρες ένα βιβλίο που αναφέρει ότι το απόφθεγμα ότι οι "ανώτερες κοινωνικά τάξεις κοιτούν αφ' υψηλού τις κατώτερες" δεν είναι απλά μια λογοτεχνική διατύπωση αλλά έχει και κυριολεκτική αξία.

 

Το βιβλίο υπογράφουν κορυφαίοι οικονομολόγοι, βιολόγοι, ιστορικοί και δημογράφοι οι οποίοι συνδέουν το ύψος του ανθρώπου με την οικονομική του κατάσταση. Το βιβλίο ονομάζεται The Changing Body (Το Μεταβαλλόμενο Σώμα) και θα δημοσιευτεί από τον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ. Σύμφωνα με το βιβλίο υπάρχει σαφής σύνδεση ανάμεσα στο ύψος και την οικονομική κατάσταση των ανθρώπων. Φαίνεται πως, διαχρονικά, η οικονομική επιτυχία μιας ομάδας ανθρώπων συνδέεται με μεγαλύτερο ύψος των απογόνων τους, ενώ ταυτόχρονα το μεγαλύτερο ύψος ενός ανθρώπου συνοδεύεται από επιτυχία.

 

Η κότα και τ' αβγό

 

Το ερώτημα μοιάζει με εκείνο της κότας και του αβγού, όπως επισημαίνει ο νομπελίστας οικονομολόγος Ρόμπερτ Φόγκελ και ένας από τους συγγραφείς του βιβλίου: «πληρώνεται κανείς περισσότερο επειδή είναι ψηλότερος ή είναι ψηλότερος επειδή προέρχεται από μια πλούσια οικογένεια;» Ένα από τα συμπεράσματα του βιβλίου που βασίζεται σε εκτενείς στατιστικές μελέτες είναι ότι υπάρχει συνεχής αύξηση των δύο δεικτών (ύψος-χρήμα) τα τελευταία 300 χρόνια, και μάλιστα πολύ μεγαλύτερη σε σχέση ό,τι συνέβαινε τις προηγούμενες τρεις χιλιετίες. Οι συγγραφείς εκτιμούν ότι η αύξηση ύψους κατά τους τελευταίους αιώνες γίνεται με υπερβολικά ταχείς ρυθμούς για να μπορεί να αποδοθεί στην εξελικτική διαδικασία. Θεωρούν λοιπόν ότι κύριος υπαίτιος είναι η διατροφή.

 

Διατροφή και περιβάλλον

«Από τα τέλη του 18ου αιώνα είχε διαπιστωθεί αξιοσημείωτη διαφορά στο ύψος ανάμεσα στα μέλη της εργατικής τάξης και σε αυτά των ανώτερων τάξεων. Για παράδειγμα, η σύγκριση ανάμεσα σε αγόρια από τις φτωχογειτονιές του Λονδίνου και στα αγόρια που φοιτούσαν στην Βασιλική Στρατιωτική Ακαδημία Sandhurst (που ήταν γόνοι ευγενών και στρατιωτικών) δείχνει το 90% των παιδιών που φοιτούσαν στη σχολή ήταν πιο ψηλά από τους φτωχότερους συνομήλικους τους. Είναι δεδομένο ότι ένας παράγοντας που εξηγεί το φαινόμενο είναι ο διατροφικός αφού τα παιδιά των ανώτερων τάξεων ελάμβαναν περισσότερη και καλύτερη σε ποιότητα τροφή, απαραίτητη για την ανάπτυξή τους. Όμως θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι το ζήτημα δεν ήταν τελικά ότι τα παιδιά των ανώτερων τάξεων ήταν πολύ ψηλά αλλά ότι τα φτωχότερα παιδιά ήταν πολύ κοντά για την ηλικία τους. Τόσο κοντά μάλιστα που, σε περίπτωση που εμφανιζόταν σήμερα κάποιος γονιός με τέτοιο παιδί σε γιατρό της εποχής μας θα τον παρέπεμπαν για παραμέληση ανηλίκου» δήλωσε στον Independent o σερ Ρόντερικ Φλάουντ, εξέχων ιστορικός οικονομίας και εκ των συγγραφέων του βιβλίου. Όπως αναφέρει ο Φλάουντ ο μέσος όρος ύψους στα τέλη του 18ου αιώνα στην Αγγλία για ένα παιδί ηλικίας 14 ετών από την εργατική τάξη ήταν 1.30μ ενώ για τα παιδιά των ανώτερων τάξεων ήταν 1.55μ, διαφορά πραγματικά μεγάλη. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι η εξέλιξη των κοινωνιών στην συνέχεια όπου οδήγησε στο να αποκτήσουν σταδιακά πρόσβαση σε καλύτερη διατροφή, ιατρικές υπηρεσίες, συνθήκες διαβίωσης, δυνατότητες εκπαίδευσης κλπ οι χαμηλότερες κοινωνικά ομάδες είχε ως αποτέλεσμα να αρχίσει να ψαλιδίζεται αυτή η διαφορά στο ύψος. Τα μεν μέλη των ανώτερα κοινωνικά τάξεων συνεχίζουν να ψηλώνουν αλλά ψηλώνουν πλέον και τα παιδιά των χαμηλότερων τάξεων και οι ειδικοί εκτιμούν ότι σε λίγα χρόνια οι διαφορές στο ύψος ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις θα έχουν μηδενιστεί.