04-01-2018
Πότε η σκέψη αναστέλλει τη δράση

photo

Όταν η ανάλυση των γεγονότων και καταστάσεων γίνεται υπερβολική η δράση σταματάει. Τα αρνητικά συναισθήματα διογκώνονται και τα προβλήματα φαντάζουν μεγαλύτερα.


Σκέφτεστε πριν αποφασίσετε; Λυπάστε όταν σας συμβεί κάτι κακό; Καλά κάνετε! Τόσο η σκέψη και όσο και η επαφή με το συναίσθημα, θετικό ή αρνητικό, είναι μία απαραίτητη διαδικασία για την ψυχική μας υγεία. Το να είναι κανείς σκεπτόμενος με την έννοια ότι κάνει απολογισμό των δεδομένων του, τα αναλύει και δίνει λύσεις, είναι κάτι απολύτως υγιές.

 

Το να είναι κανείς ανήσυχος για κάτι που του συνέβη και διαταράσσει το πρόγραμμά του για το μέλλον, επίσης. Όταν όμως η σκέψη κολλάει σε αρνητικά γεγονότα του παρελθόντος και συναισθήματα που προέκυψαν από αυτά, το παρόν γίνεται δυσάρεστο και το μέλλον αδιάφορο, αυτό είναι πρόβλημα! Τους λόγους μας εξηγεί η ψυχολόγος (MA, MSc) Αιμιλία Πανάγου.

 

Γιατί συμβαίνει

 

Είναι η ασυνείδητη συνεχής διαδικασία αναπαραγωγής δυσάρεστων γεγονότων που έχουν συμβεί στο παρελθόν, με διάφορα ενδεχόμενα. Συνοδεύεται από δυσάρεστα συναισθήματα, τα οποία προκλήθηκαν από το γεγονός αυτό και δεν μπορούν να ξεπεραστούν. Παρατηρείται σε άτομα που χαρακτηρίζονται από καταθλιπτικόμορφα (μοιάζουν με αυτά της κατάθλιψης) στοιχεία προσωπικότητας και πηγάζει κυρίως από αυτά. Η υπερβολική σκέψη διογκώνει το πρόβλημα και προκαλεί ακόμη πιο δυσάρεστο συναίσθημα και άγχος, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα.

 

Πιο αναλυτικές οι γυναίκες

 

Οι γυναίκες, οι οποίες σήμερα είναι πολύ επιβαρημένες και δέχονται πολλές πιέσεις και εντάσεις, υπεραναλύουν τα δεδομένα τους σχεδόν σε διπλάσιο βαθμό απ' ότι οι άντρες. Έχουν την τάση να αναλύουν τις σχέσεις τους και να ερμηνεύουν τον εαυτό τους μέσα από αυτές, γι' αυτό και οι σχέσεις έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα γι' αυτές. Σε κάθε δυσκολία επικοινωνίας, κάνουν εικασίες και σενάρια, σε αντίθεση με τους άντρες , οι οποίοι ενεργούν έτσι ώστε να διευθετήσουν την κατάσταση.

 

Οι επιπτώσεις

 

Στην σκέψη και μόνο της απόλυσής του από την προηγούμενη δουλειά του, ένα άτομο μπορεί να παραιτηθεί με την πρώτη λογομαχία με τον εργοδότη, στην επόμενη δουλειά. Η αντίδραση αυτή προκαλείται από την προσκόλληση σε αρνητικά συναισθήματα παρόμοιων ή δυσάρεστων γεγονότων του παρελθόντος (εν προκειμένω στην απόλυση). «Οι καταστάσεις, αναβιώνονται εύκολα  και δεν αφήνουν το άτομο να δει αντικειμενικά μία κρίση και να τη λύσει ενδεχομένως προς όφελός του. Γι' αυτούς τους ανθρώπους, έχει μεγαλύτερο ψυχικό κόστος το να κάνουν την υπέρβαση και να προχωρήσουν σε ενέργειες για να δώσουν λύσεις, από το να μείνουν μόνοι τους και να σκεφτούν αυτή τη διαδικασία ως κάτι αρνητικό», εξηγεί η κυρία Πανάγου.

 

Το μέλλον

 

Με την αρνητική διάθεση που διακρίνει αυτούς τους ανθρώπους, το μέλλον δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως κάτι που μπορεί να έχει θετική προοπτική. Φαντάζει χωρίς στόχο. Η αρνητική τους «ματιά» δεν τους επιτρέπει να  οραματιστούν πράγματα και να τα οργανώσουν και αφήνουν τη ζωή να τους πηγαίνει... Η ακινητοποίηση έχει σαν αποτέλεσμα να συσσωρεύονται πράγματα και να επιβαρύνονται πραγματικά. Το αρνητικό συναίσθημα διογκώνεται και αυτό -αν δεν αντιμετωπιστεί-μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη.

 

Το κόστος στις σχέσεις

 

Αυτή η συμπεριφορά έχει ένα μικρό όφελος και ένα μεγάλο κόστος, σε επίπεδο σχέσεων. Το όφελος είναι ότι προκαλεί την προσοχή των άλλων. Ωστόσο, είναι προσωρινό αφού μια τέτοια συμπεριφορά είναι αρκετά βαριά για να μπορεί να παρατείνεται στο χρόνο. Κάποια στιγμή οι οικείοι κουράζονται από τα κλάματα, τις εικασίες και τη μιζέρια και απομακρύνονται. Αυτό είναι το μεγάλο κόστος.

 

Το προφίλ των υπεραναλυτικών

 

Οι άνθρωποι που προσκολλώνται σε αρνητικά γεγονότα και συναισθήματα του παρελθόντος έχουν συνήθως τα εξής χαρακτηριστικά:

  • Είναι πολύ αδύναμοι για να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα.
  • Έχουν έλλειψη αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης.
  • Υπερεκτιμούν τις δυνατότητές τους, με αποτέλεσμα να ματαιώνονται συνεχώς.
  • Σκέφτονται πάρα πολύ την εικόνα τους και απογοητεύονται από αυτή ακόμα και όταν όλοι οι υπόλοιποι, διαφωνούν.
  • Ερμηνεύουν αρνητικά οποιοδήποτε δεδομένο.

 

Tips αντιμετώπισης


  • Ασχοληθείτε με κάτι που σας ευχαριστεί. Οκτώ λεπτά είναι αρκετά για να αλλάξει η διάθεσή σας και να σπάσετε το φαύλο κύκλο. Είναι σημαντικό να αφοσιωθείτε σε αυτό που κάνετε.
  • Επιδοθείτε σε κάποια φυσική άσκηση. Αν ο χώρος στον οποίο βρίσκεστε δεν το επιτρέπει, σκεφτείτε κάτι ευχάριστο (π.χ. ένα πρόσωπο, γεγονός κλπ).
  • Γράψτε τις σκέψεις σας και διαβάστε τες κάποια άλλη στιγμή που θα μπορείτε να δείτε πιο αντικειμενικά τα πράγματα.
  • Αντισταθείτε στις σκέψεις σας και αναρωτηθείτε πού επικεντρώνονται οι ανησυχίες σας.
  • Ορίστε μία συγκεκριμένη ώρα που θα σκεφτείτε το θέμα. Όταν θα έρθει εκείνη η ώρα το μυαλό σας θα είναι πιο ξεκάθαρο και θα μπορείτε ευκολότερα να δώσετε λύσεις.
  • Να θυμάστε ότι η υπερανάλυση δεν είναι φίλη σας. Όταν σκέφτεστε υπερβολικά ένα θέμα, δεν διευκρινίζεται αλλά φαντάζει δυσκολότερο.
  • Μην πάψετε να σκέφτεστε. Απλά κάντε ένα διάλειμμα και συνεχίστε όταν θα είστε σε θέση να δώσετε λύσεις..
  • Σε περίπτωση που δεν καταφέρετε να αλλάξετε τη συμπεριφορά σας, ζητήστε τη βοήθεια ειδικού.